1 de maio de 2009

O LAVRADOR E A CEGONHA

LA CIGUONHA I L LHABRADOR

Un Lhabrador puso rateiras ne l sou terreno acabado de sembrar i caçou ua quantidade de gralhas que beníen a comer las semientes. Mas antre eilhas ancuntraba-se ua ciguonha, la qual habíe partido ua pata na rateira i que rogaba al lhabrador para le cunserbar la vida:
- Rogo-te, labrador – dezíe, - sólo por esta beç. Nun me mates, you nun sou ua gralha, sou ua ciguonha, ua abe de eicelente carátere, i sou mui buona filha. Mira tamien para las mies prumas, que nun son cumo las dessas gralhas.
L lhabrador rindo-se dixo:
- Será todo cumo dizes, mas you sólo sei esto: Cacei-te junto cun estas ladronas, las gralhas, i por tanto morirás junto cun eilhas.

Quien se associa cun un malbado, tenerá l mesmo fin qu’el.

5 de abril de 2009

O EMBUSTEIRO

L AMBUSTEIRO

Un home doliente i de poucos haberes prometiu a ls diuses, sacraficar-les cien buis se l salbássen de la muerte. Querendo poner a la proba l doliente, ls diuses ajudórun-lo a recubrar la salude, i l home lhebantou-se de la cama. Mas cumo nun tenie ls cien buis, fizo-los cun sebo i lhebou-los a sacraficar a un altar, dezindo:
-Eiquí teneis, oh diuses, la mi oufrenda!
Ls diuses decedírun tambien anganhar l ambusteiro, i mandórun-le un suonho que l mandaba deregir-se a la borda de l mar, adonde ancuntrarie mil monedas de prata.
Nun podendo contener la sue alegrie, l home corriu a la praia, mas alhí caiu en las manos de uns piratas que lhougo l bendírun. I fui assí que ancuntrou las mil monedas de prata.


Quien trata de anganhar, acaba anganhado.

23 de março de 2009

L LHION I L BOIEIRO

Un boieiro que apacentaba ua buiada perdiu un bitelo. Buscou-lo, por ls alredores sien l’ancuntrar. Anton pormetiu-le a Zeus sacreficar-le un chibo se çcrubrisse quien l habie roubado.
Antrou nun matagal i biu un lhion quemendo l bitelo. Lhebantou assustado las manos al cielo gritando:
- Oh grandioso Zeus, antes pormeti sacreficar-te un chibo se ancontrasse l lhadron; mas agora pormeto-te sacreficar un bui se nun me deixares caer nas garras de l lhadron !

Quando percurares ua soluçon, ten presente que al ancuntrar-la, esta por su beç puode cumbertir-se noutro porblema maior.

20 de março de 2009

LA ÁGUILA DE ALA CORTADA I LA RAPOSA

Cierto die un home caçou ua águila, cortou-le las alas i soltou-la ne l curral junto cun las sues pitas. Pesarosa, l’águila, que fuora poderosa, amarraba la cabeça i passaba sien quemer: sentie-se cumo una raínha ancarcelada.
Passou outro home que la biu, agradou-se deilha i decediu cumpra-la. Arrincou-le las prumas cortadas i deixou-se-las crecer de nuobo. La águila, mal se biu cun las sues alas, alhebantou bolo i acaçou ua lhiebre para se la lhebar, en agradecimiento, al sou lhibertador.
Biu-la ua raposa i ampeçou a acunselha-la para mal deziendo-le:
- Nun le lhiebes la lhiebre al que te lhibertou, lhieba-la antes al que te acaçou; puis l que te lhibertou ya ye bueno sien agradecimiento. Percura antes agradar al outro, nun baia apanhar-te de nuobo i te corte, por i, las alas outra beç.-

Trata siempre cun respeito a tous bienfeitores, i por coutela manten-te loinje de ls malbados que dízen fazer l que ye melhor por cumenéncia.

18 de março de 2009

LA ÁGUILA I L SCARABEILHO

Staba ua lhiebre sendo perseguida por ua águila, i bendo-se perdida pediu ajuda a un scarabeilho, para que la salbara. L scarabeilho pediu a la águila que perdonara a la sue amiga. Mas la águila, çpreziando la ansegnificancia de l scarabeilho, comiu la lhiebre na sue preséncia.
Zde anton, buscando bingar-se, l scarabeilho ouserbaba ls lhugares adonde la águila ponie sous uobos, i fazendo-los rodar, atiraba-los abaixo.
Bendo-se la águila scamugida de l lhugar para adonde quiera que fuora, recurriu a Zeus pedindo-le un lhugar seguro para poner ls sous uobos. Zeus oufreciu-le que ls ponisse ne l sou regaço, mas l scarabeilho, bendo la tática scapatória, fizo una bolica de barro, bolou i deixou-la caer subre el regaço de Zeus. Este lhebantou-se para sacudir aqueilha sujidade, i deitou por tierra ls uobos sin dar de cuonta.
Zde anton, las águilas nun pónen uobos ne l tiempo an que sálen a bolar ls scarabeilhos.

Nunca çprézies l que parece ansigneficante, puis nun hai ser tan fraco que nun puoda fazer-te danho.

14 de março de 2009

O PASTOR A ÁGUIA E O CORVO

L cuorbo
Botando-se zde l cielo, ua águila agarrou un cordeirico.
Un cuorbo biu i tratando de eimitar la águila, botou-se subre un carneiro, mas cun tan mal coincimento dessa arte, que las sues garras se anredórun na lhana, i nien mesmo batendo las sues alas cun toda la fuorça cunseguiu soltar-se.
L pastor bendo l que sucedíe, caçou l cuorbo, i cortando-le las puntas de las alas para que nun bolasse, lhebou-lo als sous ninos.
Preguntórun-le ls sous filhos que classe de abe era aqueilha, i dixo-les:
- Para mí, sólo ye un cuorbo; mas el, cuidaba que era ua águila.

Pon tou çfuorço i dedicaçon para l que realmente stás porparado, nó ne l que nun sabes.

9 de março de 2009

L BUI I L RATO

Un bui fui mordido por un rato i anraibado por la mordedura, tentou caçar l rato. Mas l rato lhougo achou un buraco, onde se scunder.
Anque l bui tenga scabado las paredes con sous cuornos, cansou-se antes que pudiera agarrar l rato, i ponéndo-se de zinolhos, quedou-se a drumir an pie de l buraco.
L rato assomou -se, saliu debagarico, mordiu-lo outra beç, i tornou pal buraco. L bui alebantou-se, i nun sabendo que fazer, quedou mui tristico.
Anton l rato dixo: -Ls grandes nin siempre gánhan. Hai momentos an que ls pequeinhos i houmildes son ls mais fuortes para fazer sus açones.

Nunca çprezes l valor de ls pequeinhos.

(Fábula de ESOPO)

8 de março de 2009

La formiga d'ala i la formiga furona


Pintura digital de manuol Bandarra




Staba ua formiga d’ala

a caçuar dua prima

que passaba l die anteiro

a scabar ua ancha sala

i a fazer mui grande rima

al redor de l formigueiro:



- Cuitada de ti, tan triste

ye tue bida a trabalhar

nesses tunes que sfuracas!

Cousa mais guapa yá biste

do que l miu alto bolar

muito por riba las bacas?



I la formiga furona

mui triste cula sue sina

inda mais triste quedaba

cun aqueilha figurona

que nun mexie ua china

i cun nada se relaba.



La formiga d’ala un die

staba an riba dun palhaço

culas sues alas tan chena

que nien biu quien la comie

s’un bichá ó un picanço.

Bendo esto, mui serena,



fui la formiga furona

a correr pa l sou buraco

dezindo cun sues maleitas:

cumo bai la figurona

bolar an tan scuro saco?

Nun hai formigas purfeitas!

Fracisco Niebro

1 de março de 2009

LA NINA

L die staba cralo

L die staba cralo,
L monte cheno de froles;
Los paxaricos cantában
Las sues cantigas d’amores.

La nina apanhaba froles,
I arranjaba sous ramicos,
I cantaba sues cantigas
A par de los paxaricos.

(Francisco Meirinhos – abade de Ablanoso i natural de San Martino)


La nina apanhaba froles

18 de fevereiro de 2009

Fui este anho, ne l Berano...

Até ls anjos tócan música… la gaita por eisemplo !
(Fresco çcubierto an 1947, an Fráncia, ne l departamiento de Haute-Loire, an Blassac, nua eigreija gótica de ls seclos XIII i XIV)

Fui este anho,
ne l Berano,
a Zenízio.
Un paraíso !

Mas purmeiro...
Fui até esse paradeiro
que ye la Quinta de Cordeiro.
Staba alhá un gaiteiro
que achei bien porreiro !

De l que gusto…,
dixo-me el,

Ye quando a la mi gaita
se junta l bombo,
la fraita, la caixa
i la pandeireta.

I que las rapazas,
todas admiradas,
Ai las rapazas !,
scúitan i sónhan
i nun resísten tamien an beilar...

I you...
Bota a tocar !

Decumiento sien andicaçon de l outor i de la era eisata mas cul seguinte títalo : « Ls anstrumientos na Eidade Média (antre ls quales la gaita) inda ousados ne l seclo XIX na música tradecional » ; decumiento ancuntrado neste sítio francés subre anstrumientos tradecionales ousados na Probença, Sul de la França. www.zictrad.free.fr/.../Cours/instruments.htm

N.B. Gustei destas dues eimages mas para bien dezir tamien tenerie gustado eilustrar este miu poema mirandés cun retratos tirados nas tierras de Miranda... retratos de gaiteiros i de rapazas mirandesas. Un die, spero bien que si.

25 de janeiro de 2009

Las biaiges dua folhica

Folhicas que yá fazírun la sue biaige [Retrato de Carlos Ferreira]


Era ua fuolha arrincada
por ua tal rabanada
que bolaba,
rodaba,
beilaba,
mas nun s’assustaba.

L aire assopraba por baixo
i chubie cumo un páixaro
a ua nubre
que l’ancubre
i nun çcubre
adonde se chube.

L aire assopraba po riba
i nun bie por adonde iba,
a rodar,
a gritar,
a chorar:
Ai! Bou-me a matar!

Mas la fuolha era lebica,
parecie ua prumica:
aparaba,
aterraba,
i çcansaba

se naide la pisaba.


Fracisco Niebro

23 de janeiro de 2009

SARSAFATE - jogo de scundidas



Este era un jogo de scundidas an que ls garotos se ponien todos an fileira, de pies, ancostados a la parede i l mestre ampeçaba pula squierda batendo-le na cabeça:


Sarsafate fui al mar,
A buscar la rainha,
Para l filho de l Luiç,
Que stá preso pul nariç.
Ls cabalhos a correr,
Las ninas a aprender,
Qual será l mais guapo
Que s’eirá scunder,
Raza, razon,
Farelos a meio teçton.




I l último bai-se a scunder



Ne l fin l último que queda ten que adebinar adonde stan ls outros, senó ten que ls traer a las cuostas.

Deixai passar la banda !

Bien sei quien manda,
an Miranda :
Fernanda mas tamien Armanda.
Deixai passar la banda !

I quien decide, an Sendin:
Balentin i Bajamin...
Mas tamien, sei esso bien:
L miu perrico Çarafin* !

Este chama-se Rantanplan, pul menos nas bersones an francés
de las bandas zenhadas an que l heirói ye un cow-boy chamado Lucky Luke...

* An tiempos, quando miu pai era garoto an Sendin, ne ls anhos quarenta i cinquenta, tenie, el mais l sou armano Abílio dous anhos mais bielho, un perrico chamado Çarafin, “spierto que you sei alhá !”, subretodo para caçar lhiebres i coneilhos, até nas arribas de l Douro, i de que oubi falar mais dua beç, até an França... Se soubisse que inda hai hoije decendientes desse Çarafin nessas aldés i tierras de Miranda, inda era capaç de me deixar catibar you tamien ! Quien sabe ?!
Se un die me calhar tener un perrico, tenerá que se chamar Çarafin !


15 de janeiro de 2009

Anzonas

abion de papel

Ua corrida, un poulo, ua lapada
de papel : eilusion que bolaba
alto, baixo, plainaba. Aterraba
ua beç, dues, binte, cinquenta.
Alantre i atrás andaba
ua criança antretebida. Cuntenta.
Çtraída. Anzonada.


Bi un cachachin, nun jardin...

Retrato de Carlos Ferreira, Sendin 2008.
Hai bárias maneiras de caçar páixaros: un cachachin, por eisemplo !


- Bi un cachachin,
nun jardin,
an Sendin …

- Mas que bien!
You tamien,

á
Juquin !

- Un paçpalhaç
Que sabe bien l que faç…

- Ah, rapaç !
De l que you nun sou tamien capaç !

- I un stornino,
ne l camino pa San Martino,
guapo cumo un nino ….

- Nun sabe el qual puode ser l sou çtino!
Nun ye berdade, Diamantino ?!

Todos esses paixaricos
Son cumo bós, mius filhicos !,
Cuntina a dezir la raposa,
Gústan de lhibardade
Mas tórnan siempre al niu
Quando hai necidade
I ls atormenta l friu…

Ah, tiu !
L que nun bal un niu !
Só quien biu !


Retrato ancuntrado na anternete i a perpósito de l qual nun sei quien ye l outor. Mas se alguien tubir un retrato tamien cumo este cun ua raposa i ls sous raposicos ou se sentir anspirado ou tubir tamien eideias, que mos abise ! Melhor inda se fússen esses animalicos tamien mirandeses, anton nun ye berdade ?!

9 de janeiro de 2009

L LIBRO DA TILA

Rapazicas a ler " L libro da Tila "
de Matilde Rosa Araujo


BALADA DE LAS BINTE RAPAZICAS FRIURENTAS

Binte rapazicas, nó mais,
You bie eilhi ne l beiral:
Tenien cabecica negra
I branquito l'abental.

Binte rapazicas, nó mais,
You bie naquel muro:
Tenien cabecica negra,
Bestidico azul scuro.

Las mies binte rapazicas,
Capicas dezindo adius,
Chegórun na Primabera
I acenhórun d'al pie dius.

Las mies binte rapazicas
Drumien calientes nun niu
Feito d'amor i de tierra ,
De lhama i carino era l feitiu.

Las mies binte rapazicas
Pa l almuorço i l jantar
Tenien cousas pequerricas,
Que apanhában pul aire.

Yá passou la Primabera
Sues horas pequerricas:
I houbo un milagre ne ls nius.
Puis fúrun mais, las rapazicas!

Éran uobos redundicos
Que daba gana beisar:
Uobos adonde habie bidas
I alicas para bolar.

Yá nun son binte rapazicas
Que la lhuç de l Sol acalenta.
Son muitas mais! muitas mais!
Nun son binte, son uitenta!

Despuis uitenta rapazicas
You bie eilhi ne l beiral:
Tenien cabecica negra
I branquito l'abental.

Mas las uitenta rapazicas,
Capicas dezindo adius,
An cierto die de Outonho
Perdírun-se alhá puls cielos.

27 de dezembro de 2008

L SOL

L SOL

L Sol ye luç.
L Sol ye calor.
Ye bater de coraçon.
L Sol ye amor...

25 de dezembro de 2008

Las castanhas, este anho...

Retrato de Carlos Ferreira, Sendin, Nobembre de 2008.

Las castanhas,
este anho,
son cumo to ls anhos:
son castanhas !

Ou cumo ye que queriedes que fússen?

Burmeilhas
cumo ls lábios deilhas…?

Amarielhas
cumo las patrielhas…?

Calientes
cumo las serpientes…?

Nó!
Solo castanhas !
Mas cumo to ls anhos,
pa calcer i tornar felizes,
tanto grandes
cumo petizes !

N.B. Se calha la palabra “petizes” nun ye bien mirandesa. Ye pertuesa, cumo todos sabeis, mas lhembra tamien l francés “petit(s)” i you cumo sou tamien francesa…

Castanhas speciales para dies de fiesta
cumo l Natal i la Passaige d’Anho...

CHOCOLATE DE NATAL

L Choclate de Natal

Oulá, you naci nua manhana de Dezembre. Tenie l feitiu de un Pai Natal i apercebi-me lougo que l Natal staba a chegar. Nua carrinha lebórun-me para un supremercado, onde me ponírun nua parteleira al pie de ls choclates eiguales a mi. Ua nina, que se chamaba Sara, pegou an mi i lebou-me para sue casa. Comiu-me na nuite de Natal cun ls sous amigos e amigas... I assi fui la mi bida, la bida que qualquiera choclate puode tener.

Catarina 9 anhos

4 de dezembro de 2008

COUSAS DE BELZEBU

BELZEBU

Ah,tu!
Cousas de Belzebu.
Iba pula rue.
Ua baca fizo mu
I dou un pu.
Ah,tu!
Cousas de belzebu…

28 de novembro de 2008

Stá a nebar i a gilar !

Nun salgas pa la rue
Que stá a nebar i a gilar
I la raposa a cantar
Comendo anteiro un peru… !

Un zebu i un zulu !
Un canguru i un tatu… !

Ah, tu !


Quien quejir saber mais subre este filme rodado an francés (La raposa i la criança), puode ir a ber l site oufecial de l filme : http://www.lerenardetlenfant.com/ cun bídeos, resumos i eimages mui mui guapas.

22 de novembro de 2008

JOGO DAS ESCONDIDAS

Run, run...

Run,run!
Quicarabonda,
Sala maronda,
Felipe s'isconda!...

20 de novembro de 2008

BARRE... BARRE... VASSOURINHA

BARRE... BARRE... BASSOURICA.

Barre,barre bassourica.
Se barrires bem,

Dou-te un Bintém.
Se barrires mal,
Dou-te un real.

Salta pulga na balancia,
Dá un supiro
I pon-te an Francia.

Ye l jogo de las scundidas!...

17 de novembro de 2008

Naquel jacarandá...


- Naquel jacarandá,
quien cantará,
al Dius-dará,
yá quantá:
un bichá
ou un sabiá ?

- Bá! I quien saberá ?!
Alá ?
Ouxalá ?
Iemanjá ?
Á Obama…

- “Yeah”!
Ne l Pará,
Ceará,
Alabama,
i mais outros sítios que you sei alhá !

- Ah !
« Saravá » !



N.B. Oulá !

1. « Yeah » corresponde a « yes » (si) ne l anglés falado.
2. « Saravá ! » segnefica « Biba ! » ne ls rituales de ourige africana ne l Nordeste de l Brasil.
3. « Iemanjá, reina de l mar, ye tamien cunhecida por dona Janaína, Inaé, Princesa de Aiocá i Maria, ne l paralelismo cula relegion católica. Aiocá ye l reino de las tierras misteriosas de la felcidade i de la lhibardade, eimage de las tierras natales de la África, suidades de ls dies lhibres na floresta. », Jorge Amado.


14 de novembro de 2008

ONDE ESTÁS ?

ADONDE STÁS ?

Este era un jogo que se fazie muito i que serie un modo de eisercitar ls garotos. Ponien-se dous garotos cuostas cun cuostas, apuis un amarraba-se para l outro quedar an riba i ampeçaba un diálago antre eilhes. Perguntaba l que quedaba por baixo:

- Adonde stás?
- An gametas.
- Darás deilhas?
- Darei, darei…
-Pon-te alhá q’you çcansarei.

I íban trocando de posiçones até aguantáren.